Kalkulator zmodyfikowanej skali genewskiej pomoże ci obliczyć prawdopodobieństwo zatorowości płucnej (ZP) przy użyciu ośmiu prostych kryteriów. Prawdopodobieństwo ZP, które uzyskasz, służy jako dodatkowy czynnik ryzyka podczas oceny pacjentów z klinicznymi objawami żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ).
Dokładamy wszelkich starań, aby nasze kalkulatory Omni były jak najbardziej precyzyjne i niezawodne. Jednak narzędzie to nigdy nie zastąpi profesjonalnej oceny lekarskiej. Jeśli niepokoi cię jakikolwiek objaw stanu zdrowia, skonsultuj się z lekarzem.
Zmodyfikowana skala genewska
Zmodyfikowana skala genewska jest prostym narzędziem, które pomaga przewidzieć zatorowość płucną u pacjentów oddziału ratunkowego. Nie opiera się na doświadczeniu lekarza w takim stopniu jak kalkulator skali Wellsa 🇺🇸. Ponadto zmodyfikowana skala genewska jest prostsza i łatwiejsza do zastosowania niż oryginalna skala genewska, ponieważ nie wymaga żadnych inwazyjnych metod pomiarowych.
Aby obliczyć wynik zmodyfikowanej skali genewskiej pacjenta, musisz znać wszystkie czynniki ryzyka i objawy wymienione poniżej. Każde kryterium występujące u twojego pacjenta wiąże się z określoną liczbą punktów. Suma wszystkich punktów zdobytych w danym przypadku stanowi obliczony wynik w zmodyfikowanej skali genewskiej.
Kryterium | Występuje | Nie występuje |
|---|---|---|
Wiek >65 lat | 1 | 0 |
Zakrzepica żył głębokich (ZŻG) lub zatorowość płucna (ZP) w wywiadzie | 3 | 0 |
Operacja w znieczuleniu ogólnym lub złamanie w ciągu ostatniego miesiąca | 2 | 0 |
Aktywna choroba nowotworowa | 2 | 0 |
Jednostronny ból kończyny dolnej | 3 | 0 |
Krwioplucie | 2 | 0 |
Tętno 75-94/min | 3 | 0 |
Tętno ≥95/min | 5 | 0 |
Jednostronny obrzęk kończyny dolnej lub bolesność przy głębokiej palpacji | 4 | 0 |
Interpretacja:
Istnieją dwa różne schematy punktacji dla skali genewskiej: 2-poziomowa i 3-poziomowa.
Klasyfikacja 2-poziomowa:
-
0-5 punktów — zatorowość płucna jest mało prawdopodobna (prawdopodobieństwo ZP: 16%)
-
≥6 punktów — zatorowość płucna jest prawdopodobna (prawdopodobieństwo ZP: 38%)
Klasyfikacja 3-poziomowa:
- 0-3 punkty — niskie ryzyko kliniczne (prawdopodobieństwo ZP: 8-10%)
- 4-10 punktów — ryzyko pośrednie (prawdopodobieństwo ZP: 22-28%)
- ≥11 punktów — wysokie ryzyko (prawdopodobieństwo ZP: 48-74%)
Wszyscy pacjenci z niskim lub pośrednim ryzykiem wymagają oceny poziomu D-dimerów. Wszyscy pacjenci z wysokim ryzykiem wymagają pilnej tomografii komputerowej (TK) w celu potwierdzenia zatorowości płucnej.
Pacjenci z niskim/średnim ryzykiem i podwyższonym poziomem D-dimerów wymagają wykonania tomografii komputerowej w celu wykluczenia rozpoznania zatorowości płucnej.
Nasz kalkulator poziomu D-dimerów zależnego od wieku 🇺🇸 pomoże ci określić odpowiednie poziomy odcięcia specyficzne dla twojego wieku (stworzony dla osób powyżej 50 roku życia).
Co to jest zatorowość płucna? Co musimy o niej wiedzieć?
Zatorowość płucna to poważny stan spowodowany obecnością materiału zatorowego (najczęściej — skrzepliny) w tętnicy płucnej. Sama skrzeplina zazwyczaj pochodzi z zakrzepu powstałego w kończynie dolnej podczas epizodu zakrzepicy żył głębokich. Mimo że płuca pacjenta są nadal zdolne do wymiany tlenu i dwutlenku węgla, zatkana tętnica nie może dostarczać krwi do płuc. Proces ten powoduje poważny niedobór tlenu i może prowadzić do szybkiej niewydolności serca i zgonu.
Najczęstsze objawy zatorowości płucnej obejmują:
- duszność (subiektywne uczucie braku powietrza),
- ból w klatce piersiowej,
- krwioplucie (odkrztuszanie krwi),
- kaszel,
- gorączka,
- sinica (niebieskawa, sina skóra),
- utrata przytomności,
- objawy zakrzepicy żył głębokich,
- niskie ciśnienie krwi (hipotensja).
Zatorowość płucna jest śmiertelna w 30% przypadków, jeśli nie zostanie prawidłowo zdiagnozowana. Jeśli zostanie prawidłowo oceniona i leczona w odpowiednim czasie, odsetek ten spada do 2%. Dlatego tak ważne jest wykrycie wszystkich nieprawidłowości w najprostszy możliwy sposób. Narzędzia takie jak zmodyfikowana skala genewska czy skala Wellsa zostały stworzone w celu ujednolicenia kryteriów stosowanych w diagnostyce zatorowości płucnej. Przyspieszają też cały proces, szczególnie w przypadkach z łagodnymi objawami.
Tutaj możesz sprawdzić kalkulator skali HEART 🇺🇸.
Kryteria diagnostyczne zatorowości płucnej
Wyniki sekcji zwłok sugerują, że tylko 20% przypadków zatorowości płucnej jest diagnozowanych za życia pacjenta. Ze względu na różnorodność oznak i objawów, z których każdy ma różne nasilenie, stan ten jest często nierozpoznany lub błędnie zdiagnozowany. Zwykle zarówno wyniki badań klinicznych, jak i laboratoryjnych nie są wystarczające do postawienia ostatecznego rozpoznania.
Pierwszym krokiem w diagnozie jest ocena stanu pacjenta, sprawdzenie jego parametrów życiowych, wykluczenie innych chorób i poszukiwanie określonych objawów (wymienionych poniżej). Następnym krokiem jest wykonanie testu D-dimerów i ocena wyniku zatorowości płucnej za pomocą kalkulatora skali genewskiej (zarówno pełnej, jak i uproszczonego) lub reguły (skali) Wellsa.
-
Pacjenci z grupy „niskiego ryzyka” nie muszą przechodzić żadnych dalszych badań, jeśli nie wykazują żadnego z wymienionych poniżej kryteriów:
- niska saturacja <95%,
- wiek > 50 lat,
- stosowanie hormonów,
- wcześniejsza ZŻG lub ZP (zakrzepica żył głębokich lub zatorowość płucna),
- niedawna operacja lub uraz (w przeciągu 4 tygodni),
- wysokie tętno,
- odkrztuszanie krwi,
- jednostronny obrzęk nogi.
-
Jeśli kalkulator zmodyfikowanej skali genewskiej wskazuje, że przyczyną występujących objawów może być zatorowość płucna, lekarz może zastosować jedną lub więcej z poniższych technik w celu potwierdzenia diagnozy:
- tomografia komputerowa (TK) lub angio-TK,
- rezonans magnetyczny (MRI),
- badanie rentgenowskie,
- ultrasonografia (USG) i test uciskowy,
- echokardiografia.
Nie wahaj się sprawdzić naszego kalkulatora kryteriów PERC 🇺🇸 (kryteria wykluczenia zatorowości płucnej)!
Wynik skali ryzyka zatorowości płucnej
Pacjenci z grupy wysokiego ryzyka to osoby z:
- określonymi objawami wymienionymi powyżej (sprawdź: kryteria diagnostyczne zatorowości płucnej);
- wynik zmodyfikowanej skali genewskiej powyżej 5 punktów;
- wynik skali Wellsa powyżej 4 punktów;
- wynik PESI (pulmonary embolism severity index) powyżej 100 punktów.
Profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ)
Profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej obejmuje:
- odpowiednie leczenie przeciwkrzepliwe;
- wczesną mobilizację po operacji czy urazie;
- stosowanie pończoch lub urządzeń uciskowych;
- właściwe leczenie niewydolności wątroby lub nerek;
- wczesna diagnoza chorób dziedzicznych/genetycznych powodujących zwiększoną krzepliwość krwi;
- skuteczne leczenie nowotworów złośliwych;
- implantację filtra do żyły głównej dolnej (IVC filter) — to urządzenie przypominające koszyk, umieszczane chirurgicznie w żyle głównej pacjenta.
Uproszczona wersja zmodyfikowanej skali genewskiej
Uproszczona wersja skali genewskiej została stworzona w 2008 roku, żeby obliczenia były jeszcze prostsze, a co najważniejsze, punktacja łatwiejsza do zapamiętania. W uproszczonej wersji prawie wszystkie kryteria mają taką samą liczbę punktów: 1. Jedynym wyjątkiem jest to, że tętno powyżej 95 uderzeń na minutę jest liczone jako 2 punkty.
Kryterium | Występuje | Nie występuje |
|---|---|---|
Wiek >65 lat | 1 | 0 |
Zakrzepica żył głębokich (ZŻG) lub zatorowość płucna (ZP) w wywiadzie | 1 | 0 |
Operacja w znieczuleniu ogólnym lub złamanie w ciągu ostatniego miesiąca | 1 | 0 |
Aktywna choroba nowotworowa | 1 | 0 |
Jednostronny ból kończyny dolnej | 1 | 0 |
Krwioplucie | 1 | 0 |
Tętno 75-94/min | 1 | 0 |
Tętno ≥95/min | 2 | 0 |
Jednostronny obrzęk kończyny dolnej lub bolesność przy głębokiej palpacji | 1 | 0 |
Interpretacja:
Istnieją dwa różne schematy punktacji dla uproszczonej punktacji genewskiej: 2-poziomowa i 3-poziomowa.
Klasyfikacja 2-poziomowa:
-
0-2 punkty — zatorowość płucna jest mało prawdopodobna (prawdopodobieństwo ZP: 11,5%)
-
≥3 punkty — zatorowość płucna jest prawdopodobna (prawdopodobieństwo ZP: 42%)
Klasyfikacja 3-poziomowa:
- 0-1 punktów — niskie ryzyko (prawdopodobieństwo ZP: 7-9,7%)
- 2-4 punkty — ryzyko pośrednie (prawdopodobieństwo ZP: 22-29%)
- ≥5 punktów — wysokie ryzyko (prawdopodobieństwo ZP: 45-64%)
Wiele badań dowiodło, że zmodyfikowana skala genewska, uproszczona wersja skali genewskiej i skala Wellsa mają podobne prawdopodobieństwo kliniczne, gdy są brane pod uwagę wraz z poziomem D-dimerów pacjenta.