Podatek cukrowy przewidujący nałożenie dodatkowych opłat na sprzedaż słodzonych napojów 🥤 i alkoholu sprzedawanego w opakowaniach o objętości mniejszej niż 300 ml 🍸 wejdzie w Polsce w życie 1 stycznia 2021 roku. W związku z tym, przygotowaliśmy dla naszych użytkowników kalkulator podatku cukrowego. Dzięki niemu dowiesz się, o ile podrożeją interesujące Cię napoje, co być może zmotywuje Cię do zmiany swoich wyborów żywieniowych. Wybierz zdrowie i zaoszczędź - pij czystą wodę! 💧

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, w artykule poniżej znajdziesz szczegółowe informacje o podatku cukrowym, zasadach jego obliczania i potencjalnych korzyściach jego wprowadzenia.

Cały ten cukier – dlaczego ograniczenie cukru jest tak ważne?

Cukier to potoczna nazwa sacharozy – słodkiej, krystalicznej substancji, którą najczęściej otrzymuje się z buraków cukrowych lub trzciny cukrowej. Cukier jako produkt spożywczy ma stosunkowo niską wartość odżywczą, natomiast wysoką wartość energetyczną. Oznacza to, że dostarcza dużo energii - kilokalorii (około 400 kcal w 100 g), natomiast nie zawiera praktycznie żadnych witamin i składników mineralnych. Właśnie z tego powodu mówimy, że "cukier to źródło pustych kalorii”, natomiast zalecenia żywieniowe określają, że jego spożycie nie powinno przekraczać 10% całkowitej energii z diety. Tymczasem Polacy spożywają go co najmniej dwa razy więcej niż rekomendują eksperci! Nadmierne spożycie cukru powoduje między innymi próchnicę zębów, i co bardzo istotne - znacząco zwiększa ryzyko nadwagi i otyłości.

Obecnie problem nadmiernej masy ciała urósł do rangi światowej epidemii, z którą zmagają się nie tylko kraje rozwinięte, ale także rozwijające się. Według najnowszych danych, nadwaga dotyczy obecnie 68% mężczyzn i 53% kobiet w Polsce, natomiast 23% Polaków cierpi na otyłość. Osoby z nadmierną masą ciała są narażone na pogorszenie ogólnego stanu zdrowia, są obarczone większym ryzykiem wystąpienia niepełnosprawności, przedwczesnej śmierci, a także wielu chorób przewlekłych. Z powodu licznych powikłań otyłość generuje ogromne koszty osobiste, społeczne i ekonomiczne, a szacowany dalszy wzrost częstości jej występowania będzie nadal je powiększał:

  • Szacuje się, że średnia długość życia Polaków będzie krótsza o prawie 4 lata z powodu epidemii otyłości.
  • Koszty związane z leczeniem otyłości stanowią 6,4% kosztów w polskim budżecie medycznym.
  • Według szacunkowych danych produkt krajowy brutto (PKB) będzie w Polsce o 4,3% niższy tylko z powodu nadmiernej masy ciała rodaków.

Sztuczne substancje słodzące i alkohol, a podatek cukrowy

Sztuczne substancje słodzące (czyli popularne słodziki) to zamienniki cukru. Ich powszechne zastosowanie mogłoby wydawać się idealnym rozwiązaniem – w przeciwieństwie do cukru, mają one znikomą wartość energetyczną. Wynika to z faktu, że są one nawet kilkuset krotnie słodsze od samej sacharozy, dzięki czemu mogą być one stosowane w bardzo małych ilościach. W świetle obecnych badań naukowych spożycie słodzików w dopuszczonych dawkach jest generalnie bezpieczne. Nie należy jednak zapominać, że słodycz słodzików jest wielokrotnie większa od cukru, a więc osoba spożywająca je przyzwyczaja się do słodkiego smaku.

"Małpka" to potoczna nazwa alkoholu sprzedawanego w opakowaniach o małych objętościach - najczęściej 100 lub 200 ml. Sprzedaż małpek stanowi około 30% rynku wódki. Szacuje się, że średnio 1,5 mln małpek trafia co dzień do rąk klientów. Opodatkowanie alkoholi sprzedawanych w opakowaniach o objętości mniejszej niż 300 ml może zasilić budżet o dodatkowe 0,5 mld złotych rocznie, przy czym połowa z tych pieniędzy będzie wydawana na edukację, profilaktykę oraz świadczenia w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Może, ale prawdopodobnie tak nie będzie, gdyż w odpowiedzi na nowy podatek na rynku już pojawiły się małpki o pojemności 350 ml. Ich podatek cukrowy już nie obejmie, przez co często będą tańsze niż alkohole o mniejszych objętościach.

Czym jest podatek cukrowy?

Według definicji, podatek cukrowy to podatek akcyzowy nakładany na sprzedaż napojów słodzonych cukrem 🥤 lub innych produktów z wysoką zawartością cukru 🍫. Jego wprowadzenie ma na celu ograniczenie dużego spożycia tych produktów spożywczych i uniknięcie negatywnych konsekwencji zdrowotnych z tym związanych, m. in. otyłości czy innych chorób cywilizacyjnych.

Podatek cukrowy w Polsce zakłada nałożenie dodatkowej opłaty od słodzonych napojów i alkoholu sprzedawanego w opakowaniach o objętości mniejszej niż 300 ml. Głównym celem wprowadzenia podatku cukrowego jest promocja prozdrowotnych wyborów konsumentów. Środki uzyskane z podatku będą trafiać do gmin i Narodowego Funduszu Zdrowia i będą przeznaczane na edukację prozdrowotną, a także profilaktykę pierwotną otyłości i uzależnień.

Efekty wprowadzenia podatku cukrowego będą widoczne po pewnym czasie, najprawdopodobniej po kilku latach. Przewidywane korzyści obejmują:

  • zahamowanie trendu wzrostowego częstości występowania nadwagi i otyłości, a także ich powikłań (m.in. chorób metabolicznych, chorób układu krążenia, nowotworów dietozależnych),
  • zmniejszenie kosztów leczenia przewlekłych chorób cywilizacyjnych,
  • zwiększenie asortymentu żywności o obniżonej zawartości cukru na rynku.

Jak obliczyć podatek cukrowy?

Jak wspomniano, podatek cukrowy w Polsce przewiduje wprowadzenie dodatkowych opłat od alkoholu sprzedawanego w opakowaniach o objętości do 300 ml oraz słodzonych napojów. Oto jak będzie naliczany:

  1. Alkohol o objętości poniżej 300 ml - 25 zł od jednego litra stuprocentowego alkoholu sprzedawanego w opakowaniach o objętości do 300 ml.

    W praktyce oznacza to:

    • 1 zł od 100 ml małpki wódki 40%;
    • 2 zł od 200 ml małpki wódki 40%;
    • 88 groszy od 250 ml wina 14%.
  2. Opłata od napojów słodzonych:

  • stała: 50 gr za litr napoju z dodatkiem cukru lub substancji słodzącej
  • zmienna:
    • dodatkowe 5 gr za każdy gram cukru powyżej 5 gram/100 ml w przeliczeniu na litr napoju (do obliczeń zawartość cukrów w 100 ml zaokrąglana jest w górę do pełnego grama);
    • dodatkowe 10 gr za litr napoju z dodatkiem substancji aktywnej (kofeina lub tauryna).

Z opłaty są całkowicie zwolnione napoje będące:

  • wyrobami medycznymi,
  • zarejestrowanymi suplementami diety,
  • żywnością specjalnego przeznaczenia medycznego,
  • preparatami do początkowego żywienia niemowląt,
  • wyrobami akcyzowymi.

Z części stałej opłaty zwolnione są:

  • izotoniki,
  • napoje zawierające co najmniej 20% soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego.

Oznacza to, że opłata zostanie do nich dodana tylko jeśli mają więcej niż 5g cukrów/100ml, lub jeśli zawierają dodatek substancji aktywnych.

Potrzebujesz więcej informacji? Znajdziesz je w ustawie z dnia 14 lutego 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z promocją prozdrowotnych wyborów konsumentów.

Kalkulator podatku cukrowego – jak go używać?

Zasady obliczania podatku cukrowego wydają Ci się skomplikowane? Nie martw się, kalkulator podatku cukrowego policzy wszystko za Ciebie!

  1. Wybierz rodzaj napoju – alkohol lub napój słodzony.
  2. Wybierz konkretny napój (informacje o ilości cukru i kofeinie/taurynie pojawią się automatycznie) lub wybierz opcję ‘Inny’ i wpisz wszystkie wartości samodzielnie.
  3. Wpisz objętość napoju.
  4. Odpowiedz na pytanie jak często kupujesz dany napój.
  5. Wybierz jaki okres czasu Cię interesuje (domyślnie pokażemy Tobie podatek cukrowy zapłacony przez Ciebie w ciągu roku).

Po wypełnieniu wyżej wymienionych informacji, zobaczysz:

  • o ile więcej będziesz jednorazowo płacił za dany napój,
  • ile pieniędzy wydasz na podatek cukrowy w określonym przez Ciebie czasie, a także ile kilokalorii z napojów spożyjesz [opcja dostępna tylko dla napojów słodzonych].

Efekt wprowadzenia podatku cukrowego w innych krajach

Nie do końca przekonuje Cię podatek cukrowy? Dzięki temu, że inne kraje zastosowały podatki cukrowe już jakiś czas temu, wiemy że ich wprowadzenie ma swoje uzasadnienie:

  • W Meksyku po wprowadzeniu podatku cukrowego zaobserwowano 6,3% spadek sprzedaży napojów słodzonych, natomiast sprzedaż wody wzrosła o 16,2%.
  • Po wprowadzeniu podatku cukrowego w Kalifornii, USA konsumpcja słodzonych napojów wśród osób mniej zamożnych zmalała o 21%, natomiast wody wzrosła o 63%.
  • Analiza danych 13 różnych badań przeprowadzona w 2017 roku wykazała, że wprowadzenie podatku cukrowego zwykle wiąże się z korzyściami zdrowotnymi, jednak efekty mogą się różnić w zależności od regionu i konstrukcji prawa.
Joanna Michałowska, PhD candidate and Julia Żuławińska
W styczniu 2021 roku w Polsce zostanie wprowadzony tzw. "podatek cukrowy". Zapłacić go będą musieli hurtownicy napoi z dodatkiem cukru lub słodzików oraz alkoholi do 300 ml. 🍷 Wzrosną przez to ceny dla właścicieli sklepów, a ostatecznie dla nas – konsumentów. 💰 Z tym kalkulatorem dowiesz się, ile więcej zapłacisz za swój ulubiony napój.
Rodzaj napoju
napój słodzony
Napój
Coca-Cola
Cukry
g
/100ml
Kalorie
kcal
/100ml
Czy do napoju dodano kofeinę lub taurynę?
Tak
Objętość
liters
Jak często kupujesz ten napój?
/ tydzień
Ile podatku cukrowego zapłacę w ciągu
roku?
Z podatkiem cukrowym za ten napój będziesz płacić aż 1.35 zł więcej!
Jeśli tygodniowo będziesz pić 3 napoje o pojemności 1.5 l, to w ciągu roku wydasz aż 211.32 zł podatku cukrowego oraz spożyjesz 98616 kalorii!
Dlatego wybierz zdrowie i zaoszczędź - pij czystą wodę! 💧
People also viewed…

Car heat

The hot car calculator shows you how fast the interior of a car heats up during a summers day.

Free fall

Our free fall calculator can find the velocity of a falling object and the height it drops from.

Return On Capital Employed

The return on employed capital calculator shows how profitable a company uses its financing (equity plus long-term debt) to generate operating income.
main background